Kapat
paratoner_nedir
Bilim 0

Paratoner Nedir? Paratoner Nasıl Çalışır?

Paratoner nedir? Ne için kullanılırlar?

Hayatımızda önemli bir yeri olan ama varlığını pek sık fark etmediğimiz sistemlerden birisi de paratoner sistemleridir. Sizlere bu yazımızda paratonerin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve neden kullanıldığını kısa ve öz olarak anlatmaya çalışacağız.

Öncelikle paratonerleri anlatmaya başlamadan önce yıldırım nedir? Yıldırımdan korunma yolları adlı yazımıza da bakmanızı öneriyoruz. Yıldırımlar ve şimşekler görkemli doğa olayları olarak hepimizi etkilemişlerdir. Sürekli olarak da dünyanın belli yerlerinde yıldırımlar ve şimşekler oluşmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse eğer dünyaya her saniyede yaklaşık 100 tane yıldırım düşer. Peki dünyaya her saniyede 100 tane yıldırım düşüyorsa bunlardan korunmak da gerekir değil mi? İşte burada yıldırımlardan korunmak için geliştirilen sistemlerden birisi olan paratoner devreye giriyor. Hadi neymiş bunlar bir bakalım.

Paratoner nedir? Paratonerler nasıl çalışır?

18. yüzyılın en önemli bilim insanlarından biri olan Benjamin Franklin tarafından geliştirilen paratonerler yüksek enerji akışının olduğu yıldırımlara karşı koruma sağlayan yapılardır.

Prensip olarak nasıl çalıştığına bakacak olursak; Zemine ulaşmak için belirlenmiş bir akım yolu olmayan yapılara yıldırım düşmesi durumunda enerji evin ya da binanın tesisatı içerisindeki mevcut herhangi bir iletkenden yol almayı tercih edebilir. Bu yollara telefon hatları, kablolar, elektrik hatları, çelik çerçeveli su ve gaz boruları da dahildir.

Helikopter nedir? Helikopterler nasıl uçar?

Yıldırımdan kaynaklı enerji paratoner olmayan yapılarda genellikle bu yollardan birini takip eder fakat bazen daha iyi topraklanmış bir iletkene atlayabilmek için havadan ark yolu ile iletime de geçebilir. Bu geçiş, enerjinin toprağa akabileceği daha düşük dirençli bir yol bulmasından dolayı kaynaklanır. Paratonerlerin çalışma prensipleri ve kurulum şekilleri de bu prensibe göre gerçekleşmektedir. Yıldırımlar paratonerin olduğu bölgelerde deşarj olmak için çok düşük dirençli bir yol olan paratonerlerin takılı olduğu iletim hattını seçerler. Bu şekilde yüksek akımın evdeki sistemlere zarar vermeden toprağa akması sağlanır.

Bu sistemlerde kullanılan çubuklar yapıların en yüksek noktasından daha da yüksekte seçilir ki yıldırım paratoner yerine başka bir iletkeni seçmesin. Dikkat ederseniz paratonerlerin uçları sivridir. Bunun sebebi de elektriksel yüklerin uçlarda toplanması ve küçük çaplı yapılarda daha büyük elektrik alan oluşturmasıdır.

Yani bakacak olursak paratonerlerin anacı yıldırımı çekmek yerine o bölgeye düşen yıldırımdaki enerjinin izleyeceği güvenli bir yol sağlamaktır.

Ya yer çekimi olmasaydı? Ne olurdu?

Paratoner bölümleri

Paratoner tesisatı yapımında iniş iletkenleri, yakalama çubuğu, direk, bağlantı parçaları ve topraklama elemanları kullanılır.

İniş İletkenleri: 2 x 30 veya 2 x 50 mm dolu daire kesitli bakır iniş iletkeni kullanılacaktır. Bu iletken uygun aralıklarla kroşeler kullanılarak montaj yüzeyine tutturulur.

Yakalama Çubukları: Çubuklar ucu sivriltilmiş en az 16 mm2 kesitli paslanmaz çelikten en az 50 cm boyundadır. Tesisin en yüksek bölümlerine konmaktadır. Çatı aynı düzlemde ise özellikle köşelerden başlanarak en çok 15 m aralıklı yakalama çubukları konur.

Direk: 6 metre boyunda galvanizli bir borudur. Bu direk duvara ya da çatıya altlık, gergi telleri, kelepçeler v.s. ile monte edilir.

Bağlantı Parçaları: Paratoner sistemlerin montajında ve bağlantılarında kroşeler, bağlantı klemensleri gibi bağlantı parçaları kullanılır.

Kaynak:
https: //www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/paratoner-nedir-nasil-calisir/21137
https: //teknolojiprojeleri.com/teknik/paratoner-nedir-nasil-calisir-ne-ise-yarar

Hüseyin KUZU {Hüseyin KUZU}

Makine Mühendisi ve Teknik İçerik sitesinin kurucu ortağıyım. Teknik konularda oldukça ilgili ve araştırmayı severim.Teknik ve güncel konularda sizleri bilgilendirici yazılar ile buluşturmak için elimden geleni yapmaktayım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.