«
  1. Ana sayfa
  2. Bilim
  3. Meteor Nedir? Meteor Nasıl Oluşur?

Meteor Nedir? Meteor Nasıl Oluşur?

meteor

Gökyüzünden düşen ateş parçaları. Meteor nedir? Meteorlar nasıl oluşur?

Meteor, gökyüzünde gerçekleşen olağanüstü olay anlamına gelen Latince ‘meteoron’ sözcüğünden gelir. Meteor, Güneş sistemindeki maddelerin dünya atmosferine düşerken yüksek hızda hava ile sürtünmesi sonucunda akkor haline gelerek, yeryüzünden özellikle geceleri kısa süreli bir ışık çizgisi şeklinde görülmesine verilen addır. Diğer bir ifadeyle uzaydan yeryüzüne düşen taş ve kaya parçalarının genel adıdır.

Halk arasında gök taşı olarak ta bilinen meteor, yeryüzüne çok seyrek düşmektedir. Ortalama olarak dünya yüzeyine yılda birkaç bin meteor düşer. Fakat bu taşların sadece 500 kadarı buharlaşmaya uğramadan yeryüzüne ulaşır. Bazı bilim adamları bu sayının daha da fazla olduğunu söyler. Dünya yüzeyinin büyük bir bölümünün suyla kaplı olması nedeniyle Dünya üzerine ulaşabilen meteorların birçoğu okyanuslara ya da göllere düşerler. Bu sebeple de yeryüzüne düşen meteor sayısı bilinenden çok daha fazladır.

“Baykuşlar nasıl bu kadar sessiz uçabiliyorlar?”

Meteorun nasıl oluştuğu hakkında araştırmalar yapan bilim adamlarına göre Güneş çevresinde büyük bir elips üzerinde, saniyede 30 km’lik bir hızla dönen Yerküre, bu dolanma esnasında zaman zaman uzayda dolaşan irili ufaklı bazı taş ve kaya parçalarına rastlar.  Bu kaya ve taş parçalarının hızı da yaklaşık olarak saniyede 30 km kadardır.

Yerkürenin Güneş çevresinde yaptığı hareketi sırasında Yerküreye yeterince yakın olan taşlar, yerin çekimine uğrayarak yüksek bir hız kazanırlar ve yer atmosferinden içeri girerler. Ceviz ya da nohut büyüklüğünde olanlar hava içinde yanarlar ve ışık çizgisi çizip toz olurlar. İnsanların ‘ yıldız kaydı’ ya da ‘yıldız aktı’ dediği olay aslında budur.

Boyutu daha büyük olan parçalar ise ilk hızın yarattığı sürtünme ısısı ile yanarak parçalanır ve yeryüzüne dökülürler. Dökülen parçalar arasında demir ve nikel yapılı olan taşlar parçalanmaz. Sert ve hızlı bir şekilde tıpkı bir gülle gibi yere saplanırlar. Böylelikle çok değerli taşlar sınıfına giren ve günümüzde koleksiyonu bile yapılan meteor taşları oluşmuş olur.

meteor_1

Bugüne kadar yeryüzüne düşen meteorların açtığı 10 büyük krater ise şunlardır:

  1. Barringer Krateri, Arizona, ABD
  2. Bosumtwi, Gana
  3. Deep Bay, Kanada
  4. Aorounga Krateri, Çad, Afrika
  5. Gosses Bluff, Avustralya
  6. Mistastin Gölü, Kanada
  7. Clearwater Gölleri, Kanada
  8. Kara-Kul, Tacikistan
  9. Manicouagan, Kanada
  10. Chicxulub, Meksika

Gök taşları yapıları ve bileşimlerine göre 4 temel sınıfa ayrılırlar. Bunlar:

  1. Camsı Gök Taşları: yeryüzünde çok seyrek olarak bulu¬nan camsı göktaşları, cama benzer yapıdadırlar.
  2. Taşımsı Gök Taşları (Aerolit): Demir, silisyum, karbon, alüminyum, oksijen ve magnezyumdan oluşmuştur.
  3. Taş Demirli Gök Taşları (Siderolit): Metal ve sli-kat oranı hemen hemen eşit bir yapıdan oluşmuştur.
  4. Demirli Gök Taşları (Siderit): Yapısında daha çok demir ve nikel vardır. Bunun dışında galyum, nikel, germanyum ve iridyum bulunur.

İsa’dan önce 467 yılında, Romalılar zamanında dünya yüzeyine düşen meteorit Romalı tarihçiler tarafından önemli olay olarak kabul edilmiş ve bu olayı kayıtlara geçmişlerdir. Jüpiter ve Mars arasında bulunan, Dünya’ya Asteroidler kuşağından gelen meteoritlerin 3 çeşidi vardır. Bunlar:

  1. Taş Meteoritler
  2. Metal Meteoritler
  3. Karışık Meteoritler

 

Bir Cevap Yaz

Hüseyin KUZU Hakkında

avatar

Hüseyin KUZU

Makine Mühendisi ve Teknik İçerik sitesinin kurucu ortağıyım. Teknik konularda oldukça ilgili ve araştırmayı severim.Teknik ve güncel konularda sizleri bilgilendirici yazılar ile buluşturmak için elimden geleni yapmaktayım.

Bir Cevap Yaz

E-Posta adresiniz paylaşılmayacaktır. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlenmiştir *