Kapat
disk_fren
Nedir? 0

Disk Fren Nedir? Disk Fren Nasıl Çalışır?

Araçlarda kullanılan disk fren nedir? Disk fren nasıl çalışır?

Bir otomobilin en önemli bölümlerinden birisi de hiç tartışmasız fren sistemidir. Modern araçlarda da fren sistemleri disk fren sistemleridir. Madem öyle biz de disk fren sistemi nedir ve disk fren nasıl çalışır kısa ve öz bir şekilde bahsedelim.

Teknik olarak konuya girmeden önce disk fren sistemini şu şekilde düşünebiliriz. Siz aracınızın pedalına bastığınızda pedal vasıtası ile sistemde bulunan hidrolik sıvının yerini değiştirmiş olursunuz. Yeri değişen hidrolik sıvı dönmekte olan fren disklerinin etrafından bulunan baskı plakalarını ileriye doğru iter ve bu sayede dönen disk ile bu plakalar arasında bir sürtünme oluşur. Bu sürtünme ise aracınızın yavaşlamasını sağlar. Eğer daha fazla fren gücü isterseniz pedala daha fazla yüklenirsiniz ve sistemde daha fazla sıvının yer değiştirmesine neden olur ve plakaların diske yaptığı baskıyı artırırsınız ve aracınız daha hızlı bir şekilde yavaşlar.

“ABS nedir?”

Dikkat ederseniz eğer disk frenler çoğu araçta önde yer alırlar. Bunun yanından modern araçların dışında bazı araçlarda arka frenleri kampana olarak görebilirsiniz. Ancak günümüzde dört tekerlek için de disk fren kullanılmaya başlanmıştır.

Disk frenlerin önemli olduğu yer ön taraftır ve asıl yavaşlama işlemini aslında ön taraftaki frenleme sağlar.

Neden ön frenler frenleme için daha önemlidir? Şu şekilde açıklayabiliriz. Eylemsizlik prensibi gereği hareket etmek isteyen bir cismi durdurmak isterseniz cisim de hareket etmeye devam etmek ister. Ancak siz bunu bilerek cismi durdurmak isterseniz cismin ağırlık merkezi öne doğru kayar. Araç fren yaptığında nasıl siz de öne doğru kayıyorsanız araç da öne doğru eğilim yapar. Bu eğilimden ve öne doğru kayan ağırlık merkezinden dolayı ön tekerlekler durdurulmalıdır.

“Otomobil kavramının nirvanası F1 “

Frenleme esnasında öne doğru kayan ağırlık merkezinden dolayı arka tekerleklerin yer ile olan teması azalacağından frenlemede çok etkili olmazlar. Tabi geri geri giderken fren yapmıyorsak.

Disk fren nasıl çalışır?

Disk frenler, kaliper, piston, balatalar, disk ve bağlantı noktalarından oluşur. Daha önce de bahsettiğimiz gibi fren pedalına bastığınızda sistemdeki hidrolik sıvıyı boruya doğru iletiriz. Sıvılar da sıkıştırılamaz olduğundan ve kabın her noktasına aynı basıncı uyguladıklarından bu basınç kaliperlere iletilir. Ayağınızla fren pedalına uyguladığınız 2kg’lık bir kuvvet ile, daracık kesitli olan kanal ağzından sıvının pistona genişleyerek iletilmesini sağlar ve bunun neticesinde 2 tonluk bir basınç oluşturabilirsiniz. Çünkü uygulanan kuvvet cidarı piston üzerinde çok daha geniştir ve sıvılar üzerine uygulanan basıncı her noktaya eşit ilettiğinden kat be kat fazla bir kuvvet ile piston yer değiştirmeye zorlanır.

“F16 Fighting Falcon ve özellikleri”

Pistonun ucundaki balatalar da diski sıkarak sürtünme kuvveti oluşturur. Bu sürtünme elbette ortaya çok fazla bir ısı enerjisi çıkarır. Hatta buna örnek olarak F1 araçlarının frenleme sırasında kıpkırmızı olan fren diskleri örnek verilebilir.

Frenler aracın hareketiyle oluşan kinetik enerjiyi sönümleyerek ısı enerjisine çevirir. Bunu yaparken sürtünmeyle oluşan yüksek ısının hızlı şekilde disklerden ve balatalardan atılması gerekir. Bunu kolaylaştırmak için de ısı transfer katsayısı yüksek malzemelerden disk üretmek ve kaliperlere hava kanalları yerleştirmek en çok kullanılan yöntemlerdir.

Kaynak:https://www.bilgiustam.com/otomobillerde-fren-sistemi-ve-disk-frenler-nasil-calisir/

 

Hüseyin KUZU {Hüseyin KUZU}

Makine Mühendisi ve Teknik İçerik sitesinin kurucu ortağıyım. Teknik konularda oldukça ilgili ve araştırmayı severim.Teknik ve güncel konularda sizleri bilgilendirici yazılar ile buluşturmak için elimden geleni yapmaktayım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.